🏔️ Malet
Pejsazhe malore dhe pamje të mrekullueshme të Shëngjergjit.
Një trevë e lashtë mes maleve, ujërave dhe historisë
Në lindje të Tiranës, aty ku malet ngrihen mbi luginën e Erzenit dhe rrugët ngjiten drejt kreshtave të Malit me Gropa, shtrihet Shëngjergji – një nga trevat malore më të veçanta të Tiranës.
I rrethuar nga male, pyje, burime dhe përrenj, Shëngjergji ka krijuar ndër shekuj një identitet të veçantë njerëzor, kulturor dhe historik.
Pozita e tij gjeografike ka qenë një faktor i rëndësishëm në zhvillimin e krahinës dhe në lidhjet e saj me zonat përreth.
01
Nga Tomadhe në Shëngjergj
Në Mesjetë, zona e Shëngjergjit njihej me emrin Tamadhe ose Tomadhe.
Ky emër përmendet në burime historike dhe në dokumente të vitit 1467, në kohën e Skënderbeut.
Me kalimin e shekujve, emërtimi i vendbanimit ndryshoi dhe u bë Shëngjergj. Ky është emri që ruhet dhe përdoret edhe sot.
02
Shëngjergji në Mesjetë
Pozita malore e Shëngjergjit ka pasur rëndësi gjatë Mesjetës, duke e lidhur zonën me rrugët dhe trevat malore në lindje të Tiranës.
Një nga dëshmitë më të rëndësishme është defteri osman i vitit 1467.
03
Shëngjergji në kohën e Skënderbeut
Historia e Shëngjergjit lidhet edhe me periudhën e Gjergj Kastriot Skënderbeut.
Zona lidhet me zhvillimet politike dhe shoqërore të Shqipërisë së shekullit XV.
Sipas traditës dhe dëshmive lokale, zona lidhet me familje të rëndësishme shqiptare, përfshirë familjen Araniti.
04
Shëngjergji dhe fshatrat përreth
Shëngjergji është një nga trevat historike të malësisë së Tiranës.
Në rrethinat e krahinës gjenden edhe Shënmëri dhe Shëngjin.
Banorët ruajtën ndër breza lidhjet familjare, zakonet dhe mënyrën tradicionale të jetesës.
05
Shkolla e Parë Shqipe në Shëngjergj
Një nga kapitujt më të rëndësishëm të historisë së Shëngjergjit është përpjekja për përhapjen e arsimit në gjuhën shqipe.
Sipas dëshmive historike, në vitin 1910 nisën përpjekjet e para për mësimin e alfabetit shqip.
Në fund të vitit 1911, mësuesi Ramiz Hatibi filloi mësimin e shqipes.
Në këtë përpjekje rol të rëndësishëm pati edhe Xhafer Shtëpani.
Gjatë vitit 1912, Ramiz Hatibi shkoi në Elbasan për kualifikim, ndërsa mësimi vazhdoi me Cen Bylykun.
Në vitin 1913, shkolla u hap ligjërisht dhe Ramiz Hatibi u emërua mësues.
Sipas burimeve historike, në atë kohë shkolla kishte 15 nxënës, prej të cilëve 5 ishin vajza.
06
Traditat dhe jeta e komunitetit
Historia e Shëngjergjit nuk ruhet vetëm në dokumente. Ajo jeton edhe në traditat, zakonet, veshjet, këngët, mjeshtëritë dhe mënyrën e jetesës së banorëve.
Blegtoria, bujqësia dhe përpunimi i produkteve vendase kanë qenë pjesë e rëndësishme e jetës së komunitetit malor.
07
Shëngjergji gjatë Luftës së Dytë Botërore
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, pozita malore e Shëngjergjit i dha zonës një rëndësi të veçantë.
Në nëntor 1943, në zonën e Shëngjergjit qëndroi Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Nacionalçlirimtare dhe aty u formua Brigada II Sulmuese.
08
Shëngjergji pas Luftës
Pas Luftës së Dytë Botërore, arsimi vazhdoi të luante një rol të rëndësishëm në jetën e komunitetit.
Shkolla e zonës kontribuoi në arsimimin e brezave të rinj dhe në zhvillimin e jetës shoqërore të krahinës.
09
Shëngjergji sot
Sot Shëngjergji është pjesë e Bashkisë Tiranë dhe vazhdon të ruajë karakterin e tij malor, kulturor dhe tradicional.
Malet, pyjet, burimet ujore dhe pejsazhet e bukura e bëjnë zonën tërheqëse për vizitorët dhe zhvillimin e turizmit malor.
Kronologjia e Shëngjergjit
1467
Krahina përmendet në dokumentacionin osman.
1910
Fillojnë përpjekjet për mësimin e alfabetit shqip.
1911
Fillon mësimi i fshehtë i gjuhës shqipe.
1913
Shkolla shqipe hapet ligjërisht.
1943
Shëngjergji merr rëndësi gjatë Luftës së Dytë Botërore.
2015
Shëngjergji bëhet pjesë e Bashkisë Tiranë.
Sot
Shëngjergji ruan natyrën, traditat dhe identitetin.
